مقدمه
اگر ژنراتور شما ناگهان خاموش میشود، زیر بار خطا میدهد، یا روی کنترلپنل آلارمهایی مثل Oil Pressure یا Water Temp میبینید، احتمالاً با یکی از خطاهای رایج ژنراتور روبهرو هستید. این مقاله یک راهنمای کاملاً کاربردی است تا معنی آلارمها را بفهمید، علتهای محتمل را سریع حدس بزنید و اقدام درست انجام دهید—بدون اینکه با آزمونوخطا دستگاه را بیشتر درگیر کنید.
قبل از هر چیز: آلارم (Alarm) با تریپ (Trip) فرق دارد
-
Alarm / Warning: هشدار میدهد ولی ممکن است ژنراتور هنوز کار کند (بسته به تنظیمات کنترلر).
-
Shutdown / Trip: دستگاه برای حفاظت، خاموش میشود یا اجازه استارت نمیدهد.
پس وقتی صحبت از خطاهای رایج ژنراتور میشود، بعضی فقط هشدارند و بعضی “خاموشکن” هستند.
1) Low Oil Pressure (فشار روغن پایین)
چی میگوید؟ فشار روغن موتور کمتر از حد مجاز است.
چرا مهم است؟ کمبود فشار روغن یعنی روانکاری ضعیف و خطر آسیب جدی به موتور.
علتهای رایج
-
سطح روغن پایین یا روغن نامناسب/غلیظ یا خیلی رقیق
-
فیلتر روغن گرفته یا مسیر روغن کثیف
-
خرابی سنسور فشار روغن یا سیمکشی
-
پمپ روغن ضعیف/خراب
-
دور موتور پایین (در برخی شرایط)
اقدام فوری برا نقابله با خطاهای رایج ژنراتور
-
ژنراتور را خاموش نگه دارید (اگر تریپ کرده، دوباره روشن نکنید).
-
سطح روغن را چک کنید و نشتیها را ببینید.
-
اگر روغن کافی بود: احتمال سنسور/فیلتر/پمپ را جدی بگیرید.
نکته مهم: یکی از خطرناکترین خطاهای رایج ژنراتور همین مورد است؛ با “چندبار استارت زدن” حل نمیشود.
2) High Water Temperature / High Coolant Temp (دمای آب/مایع خنککننده بالا)
چی میگوید؟ موتور بیش از حد گرم شده است و این یکی از خطاهای رایج ژنراتور است.
علتهای رایج
-
کمبود آب رادیاتور یا هوا گرفتن سیستم که یکی از خطاهای رایج ژنراتور است
-
خرابی فن، تسمه فن، یا کلاچ فن
-
گرفتگی رادیاتور (گردوغبار/روغن/رسوب داخلی)
-
خرابی ترموستات
-
پمپ آب ضعیف/خراب
-
بار بیش از حد یا تهویه نامناسب اتاق ژنراتور
-
درپوش رادیاتور خراب (نگهنداشتن فشار)
اقدام فوری
-
بار را کم کنید و دستگاه را متوقف کنید (اگر تریپ نکرده هم بهتر است).
-
سطح مایع خنککننده را پس از خنک شدن چک کنید.
-
مسیر هوای ورودی/خروجی اتاق را بررسی کنید (خیلی از خطاهای رایج ژنراتور از تهویه بد میآیند).
3) Overspeed (اُوراسپید / افزایش بیش از حد دور موتور)
چی میگوید؟ دور موتور از حد مجاز بالاتر رفته است؛ یک خخطاهای رایج ژنراتور.
علتهای رایج
-
مشکل گاورنر (Governor) یا عملگر کنترل سوخت
-
خرابی سنسور دور موتور (MPU) یا تنظیم نبودن فاصله سنسور
-
ایراد در تنظیمات کنترلر
-
خطای سوخترسانی یا گیر کردن اهرمها
اقدام فوری
-
دستگاه را روشن نکنید تا علت مشخص شود.
-
مسیر سنسور دور، فیشها و تنظیمات گاورنر بررسی شود.
4) Underspeed (افت دور موتور)
چی میگوید؟ دور موتور کمتر از حد استاندارد است (معمولاً زیر بار رخ میدهد).
علتهای رایج
-
اضافهبار (Overload) یا راهاندازی همزمان چند مصرفکننده
-
مشکل سوخت (فیلتر گازوئیل، هوا گرفتن، پمپ، کیفیت سوخت)
-
تنظیم نبودن گاورنر
-
گرفتگی هوا (فیلتر هوا کثیف)
-
مشکل توربو (اگر موتور توربو باشد)
اقدام فوری
-
بار را کم کنید؛ مصرفکنندههای سنگین را مرحلهای روشن کنید.
-
سوخت و فیلترها را بررسی کنید.
5) Overcrank / Fail to Start (استارت طولانی / روشن نشدن)
چی میگوید؟ چند بار استارت زده اما موتور روشن نشده.
علتهای رایج
-
باتری ضعیف، اتصالات شل، سولفاته شدن سر باتری
-
خرابی استارت یا رله استارت
-
مشکل سوخترسانی (گازوئیل تمام، هوا گرفتن، فیلتر بسته)
-
سنسورهای ایمنی که اجازه استارت نمیدهند
-
در هوای سرد: گلوپلاگ/پیشگرمایش ضعیف
اقدام فوری
-
ولتاژ باتری، اتصالات و سلامت کابلها را چک کنید.
-
مسیر سوخت و هواگیری را بررسی کنید.
6) Low Battery Voltage / Charger Fail (ولتاژ باتری پایین / شارژر خراب)
چی میگوید؟ باتری استارت در وضعیت مناسبی نیست یا شارژر باتری کار نمیکند.
علتهای رایج
-
شارژر باتری قطع یا خراب
-
باتری فرسوده
-
نشتی جریان (مصرف پنهان)
-
اتصالات نامناسب یا کابل ضعیف
اقدام فوری
-
شارژر را از نظر برق ورودی و خروجی تست کنید.
-
باتری را تست سلامت (Load Test) کنید.
7) Overload / Overcurrent (اضافهبار / جریان زیاد)
چی میگوید؟ بار بیشتر از ظرفیت ژنراتور یا جریان غیرعادی بالاست.
علتهای رایج
-
روشن کردن ناگهانی بارهای سنگین (موتور/پمپ/کمپرسور)
-
ظرفیت ژنراتور کمتر از نیاز واقعی
-
اتصال کوتاه یا خطای مصرفکننده
-
تنظیمات حفاظت جریان نادرست
اقدام فوری
-
بارها را جدا کنید و مرحلهای اضافه کنید تا مصرفکننده مشکلدار مشخص شود.
-
اگر دائماً تکرار میشود: ظرفیت و مدیریت بار را اصلاح کنید (یک مورد کلاسیک از خطاهای رایج ژنراتور).
8) Short Circuit / Earth Fault (اتصال کوتاه / خطای اتصال به زمین)
چی میگوید؟ حفاظتهای الکتریکی خطای خطرناک دیدهاند.
علتهای رایج
-
آسیب کابل، رطوبت در تابلو/کابلکشی
-
مصرفکننده معیوب
-
تنظیم نبودن حفاظتها یا CT اشتباه
-
ارتینگ ضعیف یا نامناسب
اقدام فوری
-
بدون عیبیابی دقیق برقدار نکنید.
-
تست عایقی (Megger) و بررسی تابلو انجام شود.
9) High/Low Voltage (ولتاژ بالا/پایین)
چی میگوید؟ ولتاژ خروجی از محدوده استاندارد خارج شده.
علتهای رایج
-
مشکل AVR یا تنظیمات آن
-
خرابی سیمپیچ تحریک یا دیودهای رکتیفایر (در برخی آلترناتورها)
-
شل بودن اتصالات، کابل نامناسب، افت ولتاژ شدید
-
تغییرات دور موتور (فرکانس هم میریزد)
اقدام فوری
-
فرکانس و دور موتور را همزمان چک کنید؛ اگر دور ناپایدار است اول موتور/گاورنر.
-
AVR و اتصالات آلترناتور بررسی شود.
10) High/Low Frequency (فرکانس بالا/پایین)
چی میگوید؟ فرکانس خروجی (مثلاً 50Hz) درست نیست.
علتهای رایج
-
دور موتور تنظیم نیست (گاورنر)
-
اضافهبار باعث افت دور شده
-
تنظیمات کنترلر/سرعت نامناسب
اقدام فوری
-
اگر با کم کردن بار درست شد، مسئله ظرفیت/مدیریت بار است.
-
اگر بیبار هم مشکل دارد، سراغ گاورنر و سنسور دور بروید.
11) Emergency Stop (توقف اضطراری فعال)
چی میگوید؟ دکمه E-Stop فشرده شده یا مدار آن باز است.
علتهای رایج
-
فشرده بودن یا خراب بودن دکمه
-
قطع بودن سیم مدار توقف اضطراری
-
مشکل در رله/کنترل ایمنی
اقدام فوری
-
E-Stop را آزاد کنید و مدار را از نظر قطعی بررسی کنید.
12) Low Fuel / Fuel Leak / Fuel Pressure (سوخت کم / فشار سوخت)
چی میگوید؟ سطح یا فشار سوخت نامناسب است (بسته به سنسورها).
علتهای رایج
-
تمام شدن سوخت یا گرفتگی فیلتر
-
هوا گرفتن مسیر
-
نشتی یا شل بودن اتصالات
-
مشکل پمپ سوخت
اقدام فوری
-
سوخت کافی + هواگیری + تعویض فیلتر را جدی بگیرید.
13) Fail to Close / Fail to Open (کنتاکتور وصل/قطع نشد)
این خطا بیشتر مربوط به تابلو قدرت/ATS است.
علتهای رایج
-
خرابی بوبین کنتاکتور یا رله
-
گیر مکانیکی کنتاکتور
-
ولتاژ فرمان نامناسب
-
اینترلاکها و شرایط ایمنی برقرار نیست
اقدام فوری
-
مدار فرمان و بوبین، و وضعیت مکانیکی کنتاکتور بررسی شود.
14) Reverse Power / Loss of Excitation (برای ژنراتورهای پارالل/سنکرون)
اگر سیستم سنکرون یا پارالل دارید، اینها مهم میشوند:
-
Reverse Power: توان برگشتی به ژنراتور (خطر برای موتور).
-
Loss of Excitation: تحریک آلترناتور مشکل دارد.
اینها از خطاهای رایج ژنراتور در پروژههای سنکرونسازی هستند و باید توسط تیم فنی و تنظیمات دقیق رلهها بررسی شوند.
یک چکلیست سریع برای عیبیابی خطاهای رایج ژنراتور
وقتی خطا دیدید، این ترتیب معمولاً سریعتر جواب میدهد:
-
نوع خطا: مکانیکی/موتوری یا الکتریکی/خروجی؟
-
زیر بار یا بیبار؟ اگر فقط زیر بار: سمت بار، ظرفیت، سوخت، تهویه.
-
سه چیز حیاتی موتور: روغن، آب، سوخت.
-
باتری و شارژر: خیلی از خطاهای استارت از اینجاست.
-
سنسورها و سیمکشی: سنسور خراب میتواند خطای دروغی بدهد.
-
کنترلر و تنظیمات حفاظت: مخصوصاً اگر اخیراً دستکاری شده.
اشتباهات رایج هنگام مواجهه با آلارمها
-
ریست کردن پشت سر هم و استارتهای مکرر (خصوصاً در Low Oil Pressure و Overspeed)
-
بیتوجهی به تهویه اتاق ژنراتور (باعث Water Temp و افت توان)
-
روشن کردن همزمان بارهای موتوری سنگین
-
سرویس نکردن فیلترها و اعتماد به “فعلاً کار میکنه”
جمعبندی
شناخت معنی آلارمها باعث میشود خطاهای رایج ژنراتور را سریعتر، ارزانتر و با ریسک کمتر حل کنید. شما میتوانید از سایت راوینو بهترین ژنراتور هارو تهیه کنید